Polski    English    Russian    Deustch

A+ A- Reset
Józef Mehoffer

Józef Mehoffer
Wybitny polski artysta szkoły krakowskiej,
uczeń Jana Matejki urodził się
w 1869 roku w Ropczycach...




Czytaj więcej










mehoffer foto


tit
I JEGO TURKJOWSKIE DZIEŁO



Józef Mehoffer – wybitny polski artysta szkoły krakowskiej, uczeń Jana Matejki urodził się w 1869 roku w Ropczycach. Po przeprowadzce ojca Wilhelma von Mehoffera z rodziną do Krakowa w 1870 roku, ukończył Krakowską Szkołę Sztuk Pięknych. Po wyjeździe w roku 1891 na stypendium do Paryża uczęszczał na wykłady w Ecole Nationale des Arts Decoratifis, Academie Julian, Akademie Colarossi oraz wykłady z historii sztuki w Ecole du Louvre. Od 17 lutego 1892 roku, do końca 1893 studiuje w Ecole Nationale de Beaux–Arts. Przez cały okres swojej nauki zajmował się sztuką dekoratywną i kontynuował malarstwo sztalugowe. Największy rozgłos i światową sławę zdobył w 1895 roku, wygrywając konkurs na wykonanie witraży do gotyckiej kolegiaty Św. Mikołaja w szwajcarskim Fryburgu. Pozostawił tam zachwycające do dnia dzisiejszego dzieło obejmujące 21 przeszkleń.

Za fryburski witraż „Męczennicy”, w roku 1900, na Wystawie Światowej w Paryżu otrzymał złoty medal. Po powrocie do kraju poświęcił przede wszystkim licznym pracom z dziedziny polichromii i witrażownictwa. Wykonał m.in.: dekorację malarską skarbca katedry na Wawelu, polichromie i witraże w kaplicy Szafrańców i w transepcie tejże katedry. Wystawa Światowa w St. Louis przyniosła mu złoty medal za obraz „Śpiewaczka” oraz srebrny za witraż „Vita somnium breve”. Witraże do kaplicy Świętokrzyskiej na Wawelu, w roku 1925, uchonorowane zostały Grand Prix na Paryskiej Międzynarodowej Wystawie Sztuki Dekoracyjnej. Artysta realizował także swoje projekty m.in.: w kościele Mariackim w Krakowie, w Katedrze Św. Jana we Lwowie, Opawie na Morawach, w kościele parafialnym Św. Elżbiety w Jutrosinie, w Katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny we Włocławku, w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku oraz w kościele parafialnym w Lubieniu. Zmarł w 7 lipcu 1946 roku w Wadowicach.







Jedną z największych realizacji w ciągu życia artystycznego okazał się wystrój Kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku. Dzięki bliskiej znajomości z ówczesnym proposzczem miejscowej parafii ks. Józefem Florczakiem, artysta przebywał i pracował w Turku w latach 1932 - 1939.


Józef Mehoffer cieszył się dużym zaufaniem ks. proboszcza Florczaka, co pozwoliło prowadzić prace projektowe całkowicie według własnej koncepcji. Artysta rozpoczął prace najprawdopodobniej od stworzenia szkiców, a w roku 1933, z pod jego ręki wyszły pierwsze projekty (kartony) do polichromii prezbiterium. Warto bliżej przyjżeć się wspomnianym projektom. Artysta wykonywał je najczęściej w naturalnej wielkości. Służyły one podczas dalszych prac jako wzór do wykonywanych fragmentów polichromii w technice kazeinowej jak i realizowanych późnieszychdotyczących witraży. Już na etapie powstawania kartonów, ktore autor wykonywał za pomocą akwareli uwidaczniał się charakter mistrza. Projekty emanowały pełnią zamierzonych barw i światła. W zależności od charakteru projektu, autor wyrazał na nich emocje i ekspresje przedstawień figuralnych, albo spokój i nostalgię. Często wyrażał w nich cechy charakterystyczne epoki w której przyszło mu tworzyć. Trzeba także zauważyć, iż na kilku z wielu kartonów jakie Mehoffer stworzył dla koscioła w Turku zostały popełnione błędy w nazewnictwie czy w symbolice, jednak należy pamietać, że to są projekty, ktore można było skorygować podczas tworzenia polichromii na scianach swiątyni.

Ze szczególnym pietyzmem artysta wykonał przedstawienia figuralne: Chrystusa Króla, Chrystusa Dobrego Pasterza, Chrystusa Oblubieńca, Chrystusa Pielgrzyma i Chrystusa Ogrodnika. Kartony te zostały znakomicie i po mistrzowsku odwzorowane na scianach prezbiterium turkowskiej swiatyni. Podobnie i ogromna pieczolowitoscią zostały naniesione na ściany kościła „wieczne lampy i skrzydlate serca oraz ptaszki w częsci chóralnej obiektu. Do nanoszenia polichromii Mehoffer wykorzystał jak wspomniano już wcześniej technikę kazeinową. Kolor nanoszono dopiero po uprzednim odwzorowaniu szkicu na ścianę, który powielano metodą przepruchy polegającej na nakłuciu szydłem otworów na papierze na którym był naszkicowany fragment polichromii, po czym tenże papier przykładano do ściany uderzając w niego pończochą wypełnioną sadzą. Papier stosowany do wykonania przepruchy najczęściej ulegał zniszczeniu.












Spiewaczka

36302593054 9c6d1864c2 b
Vita somnium breve

Podobnie wyglada projektowanie witraży. Artysta wykonywał najpierw projekt w naturalnej skali, na podstawie którego zakłady witrażowe wykonywały gotowe przeszklenie. Najważniejsze było oddanie jak najwierniej barwy z projektu na szkle witrażowym. Józef Mehoffer wykonał dziewięć witraży dla Kościoła w Tukru, z czego osiem zostało zamontowanych do 1939 roku. Ąrtysta nie zawsze wykonywał całościowy projekt do witraża. Czasami powstawały projekty pojedyńczych kwater. Związane było to z tym, iż niektóre witraże posiadały wspólne cechy. Widoczne jest to w porojektach do przeszkleń kaplic prezbiteriałnych, gdzie artysta projektował tylko poszczególne medaliony, reszta witraża powtarzała się w kolejnycxh realizacjach. Pdobna sytuacja wystąpiła w projektach do witraży dla naw bocznych. W tym przypadku po wykonaniu projektu do witraża Święta Teresa, do nastepnych przeszkleń artysta wykonał lub planował wykonać tylko projekty błogosławionych i świętych.

Przedstawiając Państwu wystawę projektów Józefa Mehoffera wykonanych dla Kościoła NSPJ w Turku pragniemy przedstawić artystę jako wielkiego mistrza sztuki sakralnej i monumentalnej, artystę swojej epoki związanego z Turkiem przez blisko 10 lat, gdzie wykonał dzieło wybitne o ogromnej skali i rozpietości łącząc w nim wiele dziedzin. Pokazując umiejętność syntezy, doboru kolorów, melodyjności ludowości i wizjonerstwa. Te cechy autor zawarł we wnętrzu kościoła parafialnego w Turku.

Historia kościoła parafialnego w Turku

Turek to miasto położone w centralnej części kraju, we wschodniej Wielkopolsce, na styku wczesnośredniowiecznych i średniowiecznych szlaków handlowych.

Początki miejscowości sięgają roku 1136, kiedy to w Bulli Gnieźnieńskiej pojawia się nazwa Turkoviste do dziś utożsamiana z nazwą miasta Turek. Kolejną ważną datą w historii miejscowości to 1341, kiedy to arcybiskup gnieźnieński Janisław lokował miasto na prawie średzkim. Dokument ten zakończył okres formowania się Turku jako miasta.

Z pewnością jednym z elementów miastotwórczych była parafia. Jej początki datuje się na połowę XII wieku. Na ten okres datuje się najprawdopodobniej pierwszą drewnianą świątynię pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, która w okresie jednoczenia ziem polskich w roku 1331 została najprawdopodobniej spalona przez wojska krzyżackie dążące na spotkanie z wojskami czeskimi do Kalisza. Po tym wydarzeniu mieszkańcy wznieśli się na ogromny wysiłek, którego efektem był nowy obiekt murowany w stylu gotyckim. W maju 1813 r., na przyległej działce, gdzie wznosił się szpital miejski wybuchł pożar, który przy sprzyjających warunkach atmosferycznych przeniósł się na budynek kościoła uszkadzając go w znacznym stopniu. W 1839 roku runęła wieża, niszcząc korpus gotyckiej budowli. Kolejne odbudowy i przebudowy znacznie zmieniły charakter gotycki nadwyrężonego kościoła. W związku z ciągłym rozwojem miasta turkowianie stanęli przed wyborem rozbudowy istniejącego obiektu, który nie był już w stanie pełnić należycie swojej funkcji lub zaprojektować i wybudować nowy kościół parafialny.

Nowy projekt kościoła w stylu neogotyckim- murowanego z cegły na podbudowie z granitu polnego- wykonali architekci warszawscy Konstanty i Jarosław Wojciechowscy. Świątynia została wybudowana w latach 1904-1913. Przy konsekracji w 1924 roku otrzymała wezwanie Najświętszego Serca Pana Jezusa. Kościół ma budowę trójnawową z transeptem oraz masywem dwuwieżowym od strony zachodniej. Prezbiterium kościoła zamknięte jest trójbocznie i posiada dodatkowo obejście. Dach pokryty jest w całości blachą. Do dziś obiekt ten jest górującą nad całym miastem wizytówką architektoniczną Turku, nie tylko ze względu na swoją wielkość, ale głównie na „skarb”, który skrywa w swoim wnętrzu – dzieło Józefa Mehoffera, która okazała się jedną z jego największych realizacji.



Malowidła ścienne w kościele parafialnym pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku należą do najcenniejszych młodopolskich polichromii występujących na terenie naszego kraju. Neogotycki kościół w całości- od posadzki po sklepienie- pokryty jest malowidłami Józefa Mehoffera, znakomitego, uznanego w Polsce i w Europie, wszechstronnego artysty: malarza, grafika, witrażysty, dekoratora. Przepiękne turkowskie malowidła, cenione przez krytyków i znawców sztuki, uznawane są za najważniejszą realizację późnego okresu twórczości artystycznej Mehoffera.

Malowidła w kościele w Turku powstały w latach 1933-1936 na zamówienie ówczesnego proboszcza ks. prałata dr. Józefa Florczaka. Tematyka polichromii zdobiącej wnętrze świątyni została zaakceptowana przez inwestora i uzgodniona w bogatej korespondencji. Dodatkowo Mehoffer wykonał pełnowymiarowe projekty wszystkich dekoracji malarskich- kompozycji figuralnych i motywów dekoracyjnych znajdujących się na ścianach prezbiterium. Sporządził także kartony z projektami witraży. Większość z nich jest sygnowana.

Wszystkie kompozycje figuralne namalowane zostały przez samego Mehoffera i również opatrzone jego sygnaturą. Artysta dla potrzeb namalowania wnętrz kościoła stworzył dwunastoosobowy zespół, którym osobiście kierował. Przy tworzeniu malowideł i dużych płaszczyzn ornamentalnych na ścianach świątyni pomagał Mehofferowi młody artysta malarz Józef Siemianowicz, inni członkowie zespołu pracowali nad wykonaniem drobnych ornamentów i partii monochromatycznych. Józef Mehoffer, zdobiąc wnętrze kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku, połączył kompozycje figuralne z czysto ornamentalnymi, co stanowiło prawdziwe novum wobec powszechnych do tej pory polichromii charakteryzujących się wyrazistymi podziałami, podkreślającymi lub wręcz imitującymi elementy architektury.

Ze szczególnym pietyzmem artysta wykonał przedstawienia figuralne: Chrystusa Króla, Chrystusa Dobrego Pasterza, Chrystusa Oblubieńca, Chrystusa Pielgrzyma i Chrystusa Ogrodnika. Kartony te zostały znakomicie i po mistrzowsku odwzorowane na ścianach prezbiterium turkowskiej świątyni. Podobnie z ogromną pieczołowitością zostały naniesione na ściany kościoła „wieczne lampy i skrzydlate serca oraz ptaszki w części chóralnej obiektu.





Wystrój kościoła w Turku został przerwany przez wybuch II wojny światowej. W jej wyniku kościół w Turku stał się obozem dla niemieckich przesiedleńców, a ks. Józef Florczak poniósł śmierć w 1943 roku w Dachau. Po zakończeniu wojny w 1946 roku do Turku dotarła wiadomość o śmierci Józefa Mehoffera, co uniemożliwiło dokończenie prac nad wystrojem kościoła NSPJ.

Na początku XXI wieku polichromia doczekała się prac konserwatorsko- restauratorskich, które skrupulatnie zostały przeprowadzone pod okiem dr. hab. Ewy Roznerskiej-Świerczewskiej z Torunia. Cały projekt konserwatorski został dofinansowany z funduszy Unii Europejskiej, która przeznaczyła dotację w wysokości 7 514 407,18 zł. Projekt konserwacji i restauracji dzieł Mehoffera w Turku zwyciężył również w konkursie Gwiazdy Wielkopolski organizowanym przez Urząd Marszałkowski w Poznaniu. Dziś świątynia odzyskała swój pierwotny blask, który jawił się przed mistrzem Mehofferem i mieszkańcami Turku przed 1939 rokiem.



Stworzenie wirtualnego Muzeum Dzieł Józefa Mehoffera wraz z
digitalizacją, opracowaniem i udostępnieniem zbiorów

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

W 2018 roku zdigitalizowano Kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku metodą skaningu laserowego. Do tego celu wykorzystano najnowszy skaner Faro Focus 3D X330. Autorami projektu jest firma PRO RESTAURO S.C. Karolina Świerczewska, Paweł Świerczewski z Turku. W ramach projektu wykonano 55 skanów, z których stworzono trójwymiarowy model kościoła wraz z jego wyposażeniem. Na tej podstawie utworzono dokumentację – rzuty elewacji w formacie .dwg i .rvt. Dodatkowo stworzono gigapanoramy trzech ołtarzy oraz sklepienia. Co więcej, stworzono spacer wirtualny po kościele składający się z piętnastu zdjęć panoramicznych. W ramach projektu przygotowano także stronę internetową- www.mehoffer-turek.pl, na której umieszczone są wyniki otrzymane w procesie digitalizacji, spacer wirtualny oraz gigapanoramy. Strona została przetłumaczona na trzy języki obce i dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych. Wyniki, otrzymane w procesie digitalizacji Kościoła p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku. 


Przejdź do galerii.

1 10 11 12 13 14 2 3 4 5 6 7 8 9

Rok 2019

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

W 2019 roku wykonano digitalizację Kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej oraz Ołtarza bocznego p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej metodą skaningu laserowego. W ramach projektu zdigitalizowano także 30 kartonów autorstwa Józefa Mehoffera znajdujących się w Muzeum Miasta Turku oraz skopiowano kilkanaście zdjęć pamiątkowych oraz listów. Na zakończenie dwuletniego projektu przeprowadzono warsztaty dla dzieci i młodzieży szkół podstawowych i ponadgimnazjalnych oraz zaprezentowano wyniki prac w Kościele p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku.

 

Przejdź do galerii.

Anio Dyrygent3 1 web Anio Milczenia3 2 web Arka Przymierza3 3 web Brama niebieska3 4 web Chrystus Dobry Pasterz3 5 web Chrystus Krol3 6 web Chrystus Oblubieniec3 7 web Chrystus Ogrodnik3 8 web Chrystus Pielgrzym3 9 web Dwa Anioy3 10 web Dyplom honorowego obywatela miasta Turku2 11 web Ewangelia II Orze i Anio3 12 web Ewangelici Mateusz i Marek3 13 web Fragment dekoracji ornamentalnej 3 MRZTT AR 288 14 web Matka Boska Bolesna3 15 web Matka Boska Gromniczna3 16 web Motyw ornamentalny fragment polichromii eber sklepienia prezbiterium 3 MRZTT AR 304 17 web Motyw ornamentalny szkic dekoracji do polichromii 3MRZTT AR 301 18 web Motyw ornamentalny. Projekt do polichromii sklepienia nawy gownej MRZTT AR 303 19 web Motyw Wieca do lepego okna3 20 web Ptaszki3 21 web Roaniec2 22 web Skrzydlate serce3 23 web Stolica Madroci3 24 web Sup Turek2 26 web Szkic dekoracji geometrycznej z perekami 25 web Wiea Dawidowa2 27 web Zwiastowanie3 28 web
List Mehoffera 1 str.1 18 web List Mehoffera 1 str.2 19 web List Mehoffera 1 str.3 20 web List Mehoffera 10 str.1 1 web List Mehoffera 10 str.2 2 web List Mehoffera 11 str.1 3 web List Mehoffera 11 str.2 4 web List Mehoffera 12 str.1 5 web List Mehoffera 12 str.2 6 web List Mehoffera 12 str.3 7 web List Mehoffera 12 str.4 8 web